ขอ อย. เครื่องสำอางนำเข้าจากจีน ทำอย่างไร? คู่มือครบทุกขั้นตอน

ก่อนสินค้าจะวางขายได้อย่างถูกกฎหมาย เจ้าของแบรนด์ต้องเข้าใจว่า ขอ อย. เครื่องสำอางนำเข้าจากจีน มีขั้นตอนอะไรบ้าง เพราะการข้ามขั้นตอนนี้ไม่เพียงผิดกฎหมาย แต่ยังเสี่ยงต่อการถูกระงับการขายและเสียชื่อเสียงแบรนด์ ข่าวดีคือกระบวนการจดแจ้งของไทยมีระบบออนไลน์ที่ชัดเจน และหากทำงานกับโรงงานที่ได้มาตรฐาน เอกสารส่วนใหญ่จะถูกเตรียมมาให้พร้อมอยู่แล้ว

การจดแจ้งเครื่องสำอางคืออะไร และทำไมต้องขอ อย.

ในประเทศไทย เครื่องสำอางจัดเป็นสินค้าที่อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของ อย. ทุกผลิตภัณฑ์ต้อง จดแจ้ง ก่อนผลิต นำเข้า หรือจำหน่าย โดยผู้ประกอบการจะได้รับ “ใบรับจดแจ้ง” ซึ่งมีเลขที่ใบรับจดแจ้ง 10 หลัก เป็นหลักฐานว่าผลิตภัณฑ์นั้นแจ้งข้อมูลกับหน่วยงานแล้ว

เหตุผลที่การจดแจ้งสำคัญ ได้แก่

• ถูกต้องตามกฎหมาย — การขายเครื่องสำอางที่ไม่ได้จดแจ้งมีความผิดตามพระราชบัญญัติเครื่องสำอาง
• สร้างความน่าเชื่อถือ — เลขที่ใบรับจดแจ้งบนฉลากช่วยให้ลูกค้ามั่นใจในสินค้า
• เข้าช่องทางการขายได้ — แพลตฟอร์มออนไลน์และร้านค้าปลีกส่วนใหญ่กำหนดให้สินค้าต้องมีเลขจดแจ้ง
• ป้องกันปัญหาที่ศุลกากร — สินค้านำเข้าที่มีเอกสารครบผ่านพิธีการได้ราบรื่นกว่า

ไม่ว่าสินค้าจะผลิตในไทยหรือ นำเข้าจากจีน ข้อกำหนดการจดแจ้งเหมือนกัน ต่างกันเพียงรายละเอียดของเอกสารฝั่งผู้ผลิตที่อยู่ต่างประเทศ ซึ่งเป็นจุดที่บทความนี้จะเน้นอธิบาย

อีกประเด็นที่เจ้าของแบรนด์มักเข้าใจผิดคือ คิดว่าการจดแจ้งเป็นเพียงพิธีการทางเอกสาร แต่จริง ๆ แล้วมันคือการรับผิดชอบต่อความปลอดภัยของผู้บริโภค ข้อมูลที่ยื่นจดแจ้งถือเป็นคำรับรองว่าผลิตภัณฑ์นั้นปลอดภัยและมีส่วนผสมตามที่แจ้งจริง หากภายหลังพบว่าสินค้าไม่ตรงกับข้อมูลที่จดแจ้ง หรือมีสารต้องห้าม ผู้ประกอบการอาจต้องรับผิดตามกฎหมาย ดังนั้นการเลือกโรงงานที่ให้ข้อมูลสูตรอย่างโปร่งใสและตรวจสอบได้ จึงเป็นรากฐานสำคัญของการจดแจ้งที่ถูกต้อง

ใครเป็นผู้ยื่นจดแจ้ง เจ้าของแบรนด์หรือผู้ผลิต

สำหรับสินค้าที่นำเข้าจากจีน ผู้ที่ยื่นจดแจ้งคือ ผู้นำเข้าในประเทศไทย ซึ่งอาจเป็นตัวเจ้าของแบรนด์เอง หรือบริษัทที่รับหน้าที่นำเข้าแทน ผู้นำเข้าต้องมีสถานะทางกฎหมายที่สามารถจดแจ้งได้ เช่น จดทะเบียนพาณิชย์หรือนิติบุคคล และมีสถานที่เก็บสินค้าที่แจ้งไว้

หมายความว่าคุณไม่จำเป็นต้องให้โรงงานจีนเป็นผู้จดแจ้ง แต่โรงงานมีหน้าที่จัดเตรียม ข้อมูลและเอกสารประกอบ เช่น สูตรส่วนผสมและใบรับรองการผลิต เพื่อให้ผู้นำเข้านำไปยื่นในระบบของ อย. จุดนี้เองที่การมีตัวกลางซึ่งประสานงานทั้งสองฝั่งช่วยให้เรื่องราบรื่น เพราะต้องแปลและจัดรูปแบบเอกสารให้ตรงตามที่ อย. ต้องการ

เครื่องสำอางแต่ละประเภทกับการจดแจ้ง

แม้หลักการจดแจ้งจะเหมือนกัน แต่รายละเอียดของข้อมูลและคำเตือนบนฉลากอาจต่างกันตามประเภทผลิตภัณฑ์ การเข้าใจจุดนี้ช่วยให้คุณเตรียมเอกสารได้ตรงตั้งแต่ต้น

• ผลิตภัณฑ์บำรุงผิวหน้าและผิวกาย เช่น ครีม เซรั่ม โลชั่น เป็นกลุ่มที่พบมากที่สุด มักเน้นข้อมูลส่วนผสมและสรรพคุณที่ต้องไม่เกินขอบเขตที่กฎหมายอนุญาต
• ผลิตภัณฑ์กันแดด มีสารกันแดดที่เป็นสารควบคุม ต้องระบุค่าและชนิดสารให้ถูกต้อง การตรวจสอบสูตรจึงสำคัญเป็นพิเศษ
• ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดและอาบน้ำ เช่น สบู่ ครีมอาบน้ำ มักมีข้อกำหนดเรื่องค่าความเป็นกรด-ด่างและสารทำความสะอาด
• ผลิตภัณฑ์สำหรับริมฝีปากและรอบดวงตา เป็นบริเวณบอบบาง จึงมีข้อกำหนดเรื่องสีและสารที่ใช้เข้มงวดกว่า

เพราะแต่ละหมวดมีรายละเอียดต่างกัน การเลือกหมวดสินค้าและเข้าใจข้อกำหนดตั้งแต่ต้นจึงช่วยให้การจดแจ้งราบรื่น ดูหมวดสินค้าที่เรารับผลิตทั้งหมดได้ที่หน้า สินค้าที่รับผลิต เช่น ครีมกันแดด และ ครีมบำรุงผิวหน้า

เอกสารที่ต้องใช้ในการขอ อย. สินค้านำเข้า

หัวใจของการ ขอ อย. เครื่องสำอางนำเข้าจากจีน คือความครบถ้วนของเอกสาร หากเอกสารไม่ครบหรือข้อมูลไม่ตรงกัน มักเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้การจดแจ้งล่าช้า เอกสารและข้อมูลหลักที่มักต้องเตรียม ได้แก่

• ข้อมูลผู้นำเข้า — เอกสารการจดทะเบียนธุรกิจ และข้อมูลสถานที่เก็บสินค้า
• สูตรส่วนผสมทั้งหมด (Full Ingredient List) — ชื่อสารตามระบบสากล (INCI) พร้อมสัดส่วน ซึ่งโรงงานเป็นผู้ให้ข้อมูล
• ข้อมูลผลิตภัณฑ์ — ชื่อการค้า ประเภทผลิตภัณฑ์ วิธีใช้ และลักษณะบรรจุภัณฑ์
• เอกสารรับรองจากผู้ผลิต — เช่น หนังสือรับรองการผลิต หรือใบรับรองมาตรฐานโรงงาน
• ฉลากผลิตภัณฑ์ — ตัวอย่างฉลากภาษาไทยที่มีข้อมูลครบตามที่กฎหมายกำหนด

ขั้นตอนการขอ อย. เครื่องสำอางนำเข้าจากจีน

เพื่อให้เห็นภาพรวม นี่คือลำดับขั้นตอนการจดแจ้งเครื่องสำอางนำเข้าตั้งแต่ต้นจนได้เลขที่ใบรับจดแจ้ง

1. เตรียมสถานะผู้นำเข้าและเปิดสิทธิ์ในระบบ — จดทะเบียนธุรกิจให้เรียบร้อย และยื่นขอเปิดสิทธิ์เข้าใช้ระบบจดแจ้งเครื่องสำอางของ อย.
2. รวบรวมเอกสารจากโรงงานจีน — ขอสูตรส่วนผสม ใบรับรอง และข้อมูลผลิตภัณฑ์ พร้อมแปลและจัดรูปแบบให้ตรงตามที่ อย. ต้องการ
3. ตรวจสอบสูตรกับรายการสารที่อนุญาต — เช็กว่าส่วนผสมไม่มีสารห้ามใช้ และสารควบคุมอยู่ในเกณฑ์ที่กำหนด
4. จัดทำฉลากภาษาไทยให้ถูกต้อง — ระบุข้อมูลครบตามกฎหมาย ทั้งชื่อ ส่วนประกอบ วิธีใช้ และข้อมูลผู้นำเข้า
5. ยื่นจดแจ้งในระบบออนไลน์ของ อย. — กรอกข้อมูลผลิตภัณฑ์และแนบเอกสารในระบบ e-submission
6. รอตรวจสอบและรับเลขที่ใบรับจดแจ้ง — เมื่อข้อมูลผ่านการตรวจสอบ ระบบจะออกเลขที่ใบรับจดแจ้งให้
7. นำเลขจดแจ้งไปแสดงบนฉลากและเริ่มจำหน่าย — พิมพ์เลขที่ใบรับจดแจ้งลงบนบรรจุภัณฑ์ก่อนวางขาย

แม้จะดูเป็นขั้นตอนยาว แต่หลายส่วนสามารถทำคู่ขนานกับการผลิตได้ เช่น เตรียมเอกสารและตรวจสูตรระหว่างที่โรงงานกำลังผลิตล็อตแรก การวางแผนแบบนี้จะช่วยให้สินค้าพร้อมขายได้เร็วขึ้น

ใช้เวลานานแค่ไหน และมีค่าใช้จ่ายเท่าไหร่

ระยะเวลาการจดแจ้งขึ้นอยู่กับความครบถ้วนของเอกสารและความถูกต้องของสูตรเป็นหลัก หากเอกสารพร้อมและไม่มีสารที่ต้องขอข้อมูลเพิ่ม กระบวนการในระบบมักใช้เวลาไม่นาน แต่หากข้อมูลไม่ครบหรือมีสารที่ต้องชี้แจง อาจต้องส่งข้อมูลเพิ่มเติมและใช้เวลานานขึ้น

ด้านค่าใช้จ่าย โดยทั่วไปประกอบด้วย

• ค่าธรรมเนียมการจดแจ้ง ต่อรายการผลิตภัณฑ์ ตามอัตราที่ อย. กำหนด
• ค่าจัดเตรียมและแปลเอกสาร หากใช้บริการตัวกลางหรือผู้เชี่ยวชาญ
• ค่าจัดทำฉลาก ให้ถูกต้องตามกฎหมาย

สำหรับเจ้าของแบรนด์มือใหม่ การลงทุนกับการเตรียมเอกสารให้ถูกต้องตั้งแต่แรกมักคุ้มค่ากว่า เพราะช่วยลดความเสี่ยงที่จะต้องยื่นซ้ำหรือแก้ไขหลายรอบ ซึ่งเสียทั้งเวลาและโอกาสทางการตลาด

จดแจ้งเอง หรือใช้บริการตัวแทน แบบไหนเหมาะกับคุณ

เมื่อเข้าใจขั้นตอนแล้ว คำถามต่อมาคือควรดำเนินการเองหรือใช้ผู้ช่วย คำตอบขึ้นอยู่กับเวลา ความคุ้นเคยกับระบบ และจำนวนสินค้าที่ต้องการจดแจ้ง

ดำเนินการเอง เหมาะกับผู้ที่มีเวลาศึกษาระบบ e-submission ของ อย. และพร้อมประสานงานกับโรงงานจีนโดยตรง ข้อดีคือประหยัดค่าบริการ แต่ต้องแลกด้วยเวลาเรียนรู้และความเสี่ยงที่จะยื่นผิดในครั้งแรก โดยเฉพาะเรื่องการแปลและจัดรูปแบบเอกสารจากต่างประเทศ

ใช้บริการตัวกลางหรือผู้เชี่ยวชาญ เหมาะกับเจ้าของแบรนด์ที่อยากโฟกัสกับการทำตลาดมากกว่างานเอกสาร หรือมีสินค้าหลายรายการที่ต้องจดแจ้งพร้อมกัน ข้อดีคือลดความผิดพลาด ประหยัดเวลา และได้คำแนะนำเฉพาะเคส โดยเฉพาะเมื่อทำงานกับตัวกลางที่ประสานกับโรงงานจีนอยู่แล้ว จะช่วยจัดการเอกสารต้นทางได้ตั้งแต่ต้น

สำหรับมือใหม่ที่เพิ่งนำเข้าสินค้าจากจีนเป็นครั้งแรก การมีผู้ช่วยที่เข้าใจทั้งสองฝั่งมักคุ้มค่ากว่าในระยะยาว เพราะช่วยให้สินค้าเข้าสู่ตลาดได้เร็วและถูกต้องตั้งแต่ครั้งแรก

ฉลากเครื่องสำอางที่ถูกต้องตามกฎหมาย

ฉลากเป็นส่วนที่มักถูกมองข้าม แต่มีความสำคัญทั้งด้านกฎหมายและความน่าเชื่อถือ ฉลากเครื่องสำอางที่จำหน่ายในไทยต้องมีข้อมูลภาษาไทยครบถ้วน โดยข้อมูลที่มักต้องระบุ ได้แก่

• ชื่อทางการค้าและประเภทผลิตภัณฑ์
• ส่วนประกอบสำคัญ
• วิธีใช้และคำเตือน (ถ้ามี)
• ปริมาณสุทธิ
• เลขที่ใบรับจดแจ้ง
• ชื่อและที่อยู่ของผู้นำเข้า
• เดือนปีที่ผลิตและหมดอายุ หรือครั้งที่ผลิต

เนื่องจากสินค้าผลิตที่จีน ฉลากต้นฉบับมักเป็นภาษาจีนหรืออังกฤษ จึงต้องจัดทำฉลากภาษาไทยเพิ่ม การออกแบบฉลากให้ทั้งถูกกฎหมายและสวยงามเป็นงานที่ บริการด้านบรรจุภัณฑ์ ของเราช่วยดูแลได้

หลังได้เลขจดแจ้งแล้ว ต้องดูแลอะไรต่อ

หลายคนเข้าใจว่าเมื่อได้เลขที่ใบรับจดแจ้งแล้วถือว่าจบ แต่จริง ๆ ยังมีสิ่งที่ต้องดูแลต่อเพื่อให้แบรนด์ดำเนินงานได้อย่างถูกต้องในระยะยาว

เก็บเอกสารและข้อมูลผลิตภัณฑ์ให้พร้อมตรวจสอบ

ผู้ประกอบการควรเก็บข้อมูลผลิตภัณฑ์ สูตร และเอกสารการผลิตไว้ให้ครบ เผื่อกรณีที่หน่วยงานขอตรวจสอบภายหลัง การมีเอกสารพร้อมช่วยให้แบรนด์ของคุณน่าเชื่อถือและดำเนินการได้อย่างมั่นใจ

ดูแลเรื่องการต่ออายุและการเปลี่ยนแปลง

ใบรับจดแจ้งมีอายุตามที่กฎหมายกำหนด และหากมีการเปลี่ยนสูตร เปลี่ยนบรรจุภัณฑ์ หรือข้อมูลสำคัญ อาจต้องดำเนินการแจ้งแก้ไขหรือจดแจ้งใหม่ตามหลักเกณฑ์ การวางแผนล่วงหน้าช่วยให้สินค้าไม่ต้องหยุดขายกลางคัน

ควบคุมสรรพคุณและการโฆษณาให้อยู่ในกรอบ

แม้จะได้เลขจดแจ้งแล้ว การโฆษณาสรรพคุณเกินจริงยังผิดกฎหมายและเสี่ยงต่อการถูกร้องเรียน ควรสื่อสารคุณสมบัติของสินค้าอย่างตรงไปตรงมาและอยู่ในขอบเขตที่อนุญาต เพื่อรักษาความน่าเชื่อถือของแบรนด์ในระยะยาว

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยและวิธีเลี่ยง

จากประสบการณ์การช่วยเจ้าของแบรนด์นำเข้าสินค้าจากจีน เรารวบรวมข้อผิดพลาดที่พบบ่อยไว้เพื่อให้คุณเลี่ยงได้

1. สูตรมีสารที่ควบคุมหรือห้ามใช้

บางสูตรจากต่างประเทศอาจมีสารที่ไทยควบคุมหรือห้ามใช้ หากไม่ตรวจสอบก่อน อาจถูกปฏิเสธการจดแจ้ง ทางเลี่ยงคือตรวจสอบสูตรกับรายการสารที่อนุญาตตั้งแต่ก่อนสั่งผลิต

2. เอกสารจากโรงงานไม่ครบหรือไม่ตรงรูปแบบ

เอกสารฝั่งจีนอาจไม่อยู่ในรูปแบบที่ อย. ต้องการ การประสานกับโรงงานเพื่อขอเอกสารที่ถูกต้องและแปลให้เรียบร้อยตั้งแต่ต้น จะช่วยลดการยื่นซ้ำ

3. ข้อมูลบนฉลากไม่ครบตามกฎหมาย

ฉลากที่ขาดข้อมูลสำคัญ เช่น เลขจดแจ้งหรือข้อมูลผู้นำเข้า อาจทำให้สินค้ามีปัญหาเมื่อตรวจสอบ ควรตรวจสอบฉลากให้ครบก่อนพิมพ์จริง

4. เริ่มจดแจ้งช้าเกินไป

หลายคนรอให้สินค้าผลิตเสร็จก่อนค่อยเริ่มจดแจ้ง ทำให้สินค้าค้างสต๊อกโดยขายไม่ได้ ควรเริ่มเตรียมเอกสารคู่ขนานไปกับการผลิต

ให้ CB China Sources ช่วยดูแลเอกสาร อย. ของคุณ

สิ่งที่ทำให้การ ขอ อย. เครื่องสำอางนำเข้าจากจีน เป็นเรื่องน่ากังวลสำหรับมือใหม่ คือการต้องประสานงานข้ามภาษาและจัดการเอกสารที่ไม่คุ้นเคย นี่คือจุดที่เราเข้ามาช่วย

• ประสานขอเอกสารจากโรงงานจีน — ทั้งสูตรส่วนผสม ใบรับรอง และข้อมูลผลิตภัณฑ์ พร้อมแปลและจัดรูปแบบ
• ช่วยตรวจสอบสูตรเบื้องต้น — เพื่อลดความเสี่ยงเรื่องสารควบคุมหรือสารห้ามใช้
• ช่วยจัดทำฉลากภาษาไทย — ให้ครบตามข้อกำหนดและเข้ากับดีไซน์แบรนด์
• ให้คำแนะนำตลอดขั้นตอนการจดแจ้ง — อธิบายลำดับงานให้เข้าใจง่าย ทำตามได้จริง

เป้าหมายของเราคือให้คุณโฟกัสที่การสร้างแบรนด์และทำการตลาด ส่วนเรื่องเอกสารที่ซับซ้อนให้เราช่วยดูแล ดูภาพรวมบริการผลิตครบวงจรได้ที่หน้า สินค้าที่รับผลิต และ โรงงานของเรา หรืออ่านต่อเรื่องการเริ่มต้นแบรนด์ได้ในบทความ สร้างแบรนด์เครื่องสำอางกับโรงงานจีน ต้องรู้อะไรบ้าง

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการขอ อย. สินค้านำเข้าจากจีน

สรุป: เตรียมพร้อมก่อนนำเข้า ทำให้ขาย อย. ผ่านง่าย

การ ขอ อย. เครื่องสำอางนำเข้าจากจีน ไม่ใช่เรื่องยากหากคุณเข้าใจว่าต้องเตรียมเอกสารอะไร ใครเป็นผู้ยื่น และมีลำดับขั้นตอนอย่างไร กุญแจสำคัญคือการเตรียมสูตรและเอกสารจากโรงงานให้ครบถูกต้องตั้งแต่ต้น ตรวจสอบสารต้องห้าม จัดทำฉลากภาษาไทยให้ครบ และเริ่มดำเนินการคู่ขนานกับการผลิต เพื่อให้สินค้าพร้อมวางขายได้เร็วและถูกกฎหมาย

หากคุณกำลังเตรียมนำเข้าสินค้าจากจีนและอยากได้คนช่วยดูแลเอกสารให้ครบ ทีมงานของเรายินดีให้คำปรึกษาตั้งแต่ต้นโดยไม่มีค่าใช้จ่าย

อัปเดตล่าสุด 2026 — ข้อมูลในบทความนี้จัดทำเพื่อเป็นแนวทางทั่วไป ขั้นตอน เอกสาร และค่าธรรมเนียมการจดแจ้งเครื่องสำอางอาจเปลี่ยนแปลงได้ตามประกาศของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ควรตรวจสอบข้อมูลล่าสุดกับ อย. หรือปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนดำเนินการจริง